{"id":992,"date":"2023-09-07T18:43:14","date_gmt":"2023-09-07T16:43:14","guid":{"rendered":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/?p=992"},"modified":"2024-03-26T17:42:39","modified_gmt":"2024-03-26T16:42:39","slug":"diuna-1-wstep-do-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/diuna-1-wstep-do-swiata\/","title":{"rendered":"Diuna #1 – Wst\u0119p do \u015bwiata"},"content":{"rendered":"\n

List z przesz\u0142o\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nieznany przyjacielu z przesz\u0142o\u015bci!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Odebra\u0142em Tw\u00f3j list. Opr\u00f3cz wyraz\u00f3w zdziwienia musz\u0119 r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cy\u0107 Ci gratulacje. Fakt, \u017ce uda\u0142o Ci si\u0119 wys\u0142a\u0107 wiadomo\u015b\u0107 do cz\u0142owieka \u017cyj\u0105cego 20 tysi\u0119cy lat p\u00f3\u017aniej ni\u017c Ty jest tak zdumiewaj\u0105cy, jak i godny podziwu. Nasze \u017cycie r\u00f3\u017cni si\u0119 od Twojego w tysi\u0105cach dziedzin na tysi\u0105c mo\u017cliwych sposob\u00f3w. Je\u015bli jak m\u00f3wisz – planujesz w jaki\u015b cudowny spos\u00f3b wybra\u0107 si\u0119 w Twoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, a moj\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 – ch\u0119tnie opowiem Ci trzy s\u0142owa o naszym \u017cyciu. Bolej\u0119, \u017ce czasoprzestrzenna korespondencja wymaga takiej formy. Tak kr\u00f3tka wiadomo\u015b\u0107 pisana nie mo\u017ce zawiera\u0107 wszystkiego, co chcia\u0142bym Ci powiedzie\u0107\u2026 Ale nie tra\u0107my ju\u017c czasu i miejsca.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przyprawa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W mojej codzienno\u015bci planeta Ziemia nie ma \u017cadnego szczeg\u00f3lnego znaczenia. Prawd\u0119 powiedziawszy, czytaj\u0105c Tw\u00f3j list musia\u0142em sprawdzi\u0107 mapy, aby j\u0105 zlokalizowa\u0107. Najwa\u017cniejsz\u0105 planet\u0105 we wszech\u015bwiecie jest Arraksis, trzecia planeta gwiazdy Kanopus. Nie jest jednak ona centrum politycznym i to nie na niej mieszka Imperator. Arraksis, zwana r\u00f3wnie\u017c Diun\u0105, to planeta niemal w ca\u0142o\u015bci pokryta pustynnym piaskiem. Warto\u015b\u0107 planety le\u017cy w wydobywanej na niej przyprawie, zwanej melan\u017cem. Jest on podstaw\u0105 gospodarki mojego \u015bwiata. Nadrz\u0119dna zasada ekonomii brzmi: przyprawa musi p\u0142yn\u0105\u0107. I jest to ca\u0142kowita prawda. Ten specyficzny zwi\u0105zek chemiczny nie tylko przed\u0142u\u017ca \u017cycie, ale umo\u017cliwia poszerzenie granic \u015bwiadomo\u015bci, rozwija zmys\u0142y, a przy odpowiednim treningu pozwala na przewidywanie przysz\u0142o\u015bci b\u0105d\u017a odkrywa karty przesz\u0142o\u015bci. Z powodu swojej warto\u015bci melan\u017c sta\u0142 si\u0119 walut\u0105 – i to walut\u0105 siln\u0105, gdy\u017c nie spos\u00f3b jej emitowa\u0107, a jedynym miejscem jej kucia jest Diuna.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Mieszka\u0144cy Diuny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak pisa\u0142em, ca\u0142a Diuna, poza jej p\u00f3\u0142nocnym biegunem, pokryta jest pustynnym piaskiem, temperatury si\u0119gaj\u0105 kilkudziesi\u0119ciu stopni i niemal brak na niej jakiejkolwiek fauny i flory. A\u017c cud, \u017ce w takich warunkach \u017cyj\u0105 ludzie. Mam na my\u015bli nie tych, kt\u00f3rzy wydobywaj\u0105 przypraw\u0119, ale tubylc\u00f3w. Fremeni – tak zwie si\u0119 ten lud – opracowali niezwyk\u0142e urz\u0105dzenie nazywane filtrakiem. To dopasowany do cia\u0142a kombinezon, kt\u00f3ry pozwala na odzyskiwanie wody z wydzielanych przez organizm p\u0142yn\u00f3w. Wynalazek ten pozwala \u017cy\u0107 Fremenom w tych nieprzyjaznych warunkach ju\u017c od kilku tysi\u0119cy lat! To tajemniczy i podejrzliwy lud o wysokiej kulturze wojennej oraz niespotykanej gdzie indziej technice. To nie oni jednak wydobywaj\u0105 melan\u017c. Pozyskiwanie melan\u017cu jest przeprowadzane przez jeden z wielkich rod\u00f3w Imperium. Do niedawna by\u0142 to r\u00f3d Harkonnen\u00f3w, zast\u0105piony jednak zosta\u0142 przez Atryd\u00f3w. Zmiana ta by\u0142a nag\u0142\u0105 decyzj\u0105 Imperatora. Odmieni\u0142a ona uk\u0142ad si\u0142 mi\u0119dzy rodami i ci\u0119\u017cko przewidzie\u0107, co przyniesie przysz\u0142o\u015b\u0107. Przesz\u0142o\u015b\u0107 jednak pokazuje, i\u017c tego rodzaju zmiany nigdy nie przechodz\u0105 bez echa.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

 Wydobywanie melan\u017cu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przyprawa pokrywa planet\u0119 podobnie, jak ziarnka piasku i podobnie jak one, jest ona w ruchu. Dzieje si\u0119 to za spraw\u0105 innych mieszka\u0144c\u00f3w planety: czerwi pustyni, zwanych przez Fremen\u00f3w szej-hulud\u2019ami. To gigantyczne pier\u015bcienice, osi\u0105gaj\u0105ce d\u0142ugo\u015b\u0107 nawet do kilkuset metr\u00f3w i \u015brednicy kilkudziesi\u0119ciu! Podr\u00f3\u017cuj\u0105 pod ziemi\u0105 przesuwaj\u0105c przypraw\u0119 i czyni\u0105c jej wydobywanie niezwykle niebezpiecznym. Wydobywanie przyprawy, kiedy odnajdzie si\u0119 tzw. pole przyprawowe (tj. piasek bogaty w melan\u017c), polega na przerabianiu piasku przyprawowego przez ogromne \u017cniwiarki. Maszyny te powoduj\u0105 regularne dudnienie. Z kolei rytmiczne wibracje powoduj\u0105 sza\u0142 czerwi pustyni i to taki, \u017ce te wychodz\u0105 na powierzchni\u0119, pragn\u0105c zlikwidowa\u0107 pow\u00f3d owych wibracji. Dlatego te\u017c, w trakcie pozyskiwania przyprawy \u017cniwiarki s\u0105 pod sta\u0142\u0105 obserwacj\u0105 powietrzn\u0105 i w wypadku zaobserwowania przemieszcze\u0144 piasku, natychmiast s\u0105 podnoszone z ziemi, aby ochroni\u0107 sprz\u0119t i \u017cycie pracownik\u00f3w przed szej-hulud\u2019ami. Co ciekawe, Fremeni czasem celowo wywabiaj\u0105 czerwie pustyni z ziemi tak, aby te s\u0142u\u017cy\u0142y im za wierzchowce. Nie jestem w stanie jednak powiedzie\u0107 Ci, jak s\u0105 w stanie zapanowa\u0107 nad tymi wielkimi stworami. Wiem jednak r\u00f3wnie\u017c, \u017ce z z\u0119b\u00f3w szej-hulud\u00f3w Fremeni wytwarzaj\u0105 sw\u00f3j \u015bwi\u0119ty or\u0119\u017c.<\/p>\n\n\n\n

Geopolityka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wskaza\u0142em Ci u\u017cyteczno\u015b\u0107 przyprawy i dlaczego stanowi ona podstaw\u0119 ekonomii Imperium. Teraz przyszed\u0142 czas na okre\u015blenie struktury naszych rz\u0105d\u00f3w. Stabilno\u015b\u0107 naszego \u017cycia zapewniaj\u0105 rody szlacheckie. Mniejsze z nich kontroluj\u0105 planet\u0119 lub pojedyncze uk\u0142ady, podczas gdy pot\u0119\u017cniejsze zarz\u0105dzaj\u0105 imperialnym lennem. O sile rodu \u015bwiadczy nie tylko zarz\u0105dzany przeze\u0144 obszar, ale r\u00f3wnie\u017c jego pozycja w Landsraadzie \u2013 organie kontroluj\u0105cym przestrzeganie regu\u0142 kodeksowych przez poszczeg\u00f3lne rody. Ponadto Landsraad pe\u0142ni rol\u0119 swoistej ochrony przed Imperatorem. Wielkie rody \u017cyj\u0105 bowiem w strachu, \u017ce pe\u0142ni\u0105cy najwi\u0119ksz\u0105 w\u0142adz\u0119 Imperator wybije je, wysy\u0142aj\u0105c swoje legiony sardaukaur\u00f3w \u2013 tj. najbezwzgl\u0119dniejszych i najlepszych \u017co\u0142nierzy, jakich zna galaktyka. Wielki czynnik politycznej gry stanowi r\u00f3wnie\u017c wszech\u015bwiatowa kompania eksploracyjna KHOAM. Kompania zapewnia rodom bogactwo, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 udzia\u0142\u00f3w i g\u0142os\u00f3w przys\u0142uguje Imperatorowi.<\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142y<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opowiadaj\u0105c o stosunkach mi\u0119dzy rodami i Imperatorem, nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 o innych organizacjach, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na polityk\u0119 i ekonomi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wpierw wspomn\u0119 Gildi\u0119 Kosmiczn\u0105, a wi\u0119c najpot\u0119\u017cniejsz\u0105 szko\u0142\u0119. Zawdzi\u0119cza ona sw\u0105 rol\u0119 monopolowi na podr\u00f3\u017ce kosmiczne. Nawigatorzy gildii stanowi\u0105 odr\u0119bn\u0105 ras\u0119, cho\u0107 ich przodkowie niegdy\u015b byli lud\u017ami. Pod wp\u0142ywem sta\u0142ego przyjmowania melan\u017cu, zmienili sw\u00f3j uk\u0142ad kom\u00f3rkowy i dzi\u015b s\u0105 w stanie wyznacza\u0107 kursy mi\u0119dzygwiezdne bez jakiejkolwiek pomocy maszyn. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c w stanie przewidzie\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 i dostosowa\u0107 do niej swoj\u0105 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym wa\u017cnym graczem jest zakon si\u00f3str Bene Gesserit. Rozwijaj\u0105 one fizyczne i psychiczne zdolno\u015bci cz\u0142owieka tak, \u017ce przez zwyk\u0142ych ludzi s\u0105 postrzegane jak osoby w\u0142adaj\u0105ce magi\u0105. Wielu cz\u0142onkinie zakonu nazwa pogardliwie wied\u017amami. Siostry wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z rodami s\u0142u\u017c\u0105c im jako Prawdom\u00f3wczynie (swoiste wykrywacze k\u0142amstw, kt\u00f3rych nie mo\u017cna oszuka\u0107). Ich G\u0142os zmusza za\u015b ka\u017cdego do zrobienia tego, czego sobie \u017cycz\u0105 \u2013 tj. nie spos\u00f3b oprze\u0107 si\u0119 ich woli i nakazom. Niekt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce Zakon prowadzi polityk\u0119 rozrodcz\u0105, pr\u00f3buj\u0105c wyhodowa\u0107 wybra\u0144ca, kt\u00f3ry b\u0119dzie w stanie kontrolowa\u0107\u00a0pami\u0119\u0107 swoich przodk\u00f3w od pocz\u0105tku rodzaju ludzkiego, a tak\u017ce b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107 odleg\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mentaci \u2013 to kolejna grupa ludzi. Nie s\u0105 oni specjalnie zrzeszeni, a to, co charakteryzuje ich cz\u0142onk\u00f3w, to zdolno\u015b\u0107 do przeprowadzania wielomilionowych oblicze\u0144 w mgnieniu oka. Zdolno\u015bci ich umys\u0142\u00f3w przekraczaj\u0105 bowiem mo\u017cliwo\u015bci wielu komputer\u00f3w! Przetwarzaj\u0105 ilo\u015bci danych, kt\u00f3rych zwyk\u0142y cz\u0142owiek nie by\u0142by w stanie sobie nawet wyobrazi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3g\u0142bym opowiedzie\u0107 jeszcze o Tleilaxanie, Ixianach i innych, jednak ograniczenia listu zmuszaj\u0105 mnie do jego zako\u0144czenia.<\/p>\n\n\n\n

Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mi\u0142o by\u0142o przeczyta\u0107 Twoj\u0105 wiadomo\u015b\u0107 i mam nadziej\u0119, \u017ce faktycznie wkr\u00f3tce si\u0119 zobaczymy. Bo w ko\u0144cu dlaczego podr\u00f3\u017ce czasoprzestrzenne mia\u0142yby by\u0107 niemo\u017cliwe?
Spr\u00f3buj\u0119 do tego listu do\u0142\u0105czy\u0107 prezent, kt\u00f3ry mo\u017ce przyda\u0107 Ci si\u0119 do takiej wyprawy. Daj zna\u0107 czy jeste\u015b w stanie go odebra\u0107. Znajduje si\u0119 on w tej lokalizacji.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 obawiam si\u0119, \u017ce z powodu odleg\u0142o\u015bci czasoprzestrzennej nie jest on prezentem darmowym. W ka\u017cdym razie, do zobaczenia!<\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105cy z przysz\u0142o\u015bci
James Brunnen<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

List z przesz\u0142o\u015bci Nieznany przyjacielu z przesz\u0142o\u015bci! Odebra\u0142em Tw\u00f3j list. Opr\u00f3cz wyraz\u00f3w zdziwienia musz\u0119 r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cy\u0107 Ci gratulacje. Fakt, \u017ce uda\u0142o Ci si\u0119 wys\u0142a\u0107 wiadomo\u015b\u0107 do cz\u0142owieka \u017cyj\u0105cego 20 tysi\u0119cy lat p\u00f3\u017aniej ni\u017c Ty jest tak zdumiewaj\u0105cy, jak i godny podziwu. Nasze \u017cycie r\u00f3\u017cni si\u0119 od Twojego w tysi\u0105cach dziedzin na tysi\u0105c mo\u017cliwych sposob\u00f3w. Je\u015bli […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1001,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,13],"tags":[],"class_list":["post-992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diuna","category-lore"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=992"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1498,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992\/revisions\/1498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}