{"id":1299,"date":"2024-01-16T19:29:18","date_gmt":"2024-01-16T18:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/?p=1299"},"modified":"2024-01-25T15:17:49","modified_gmt":"2024-01-25T14:17:49","slug":"klimat-grozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/klimat-grozy\/","title":{"rendered":"Poradnik Truciciela #5 – Jak wprowadzi\u0107 klimat grozy na sesji RPG?"},"content":{"rendered":"\n

Wielu pocz\u0105tkuj\u0105cych Mistrz\u00f3w Gry, chc\u0105cych poprowadzi\u0107 sesje w systemach, takich jak Zew Cthulhu, \u015awiat Mroku czy po prostu wple\u015b\u0107 elementy horroru do innego systemu, zadaje sobie pytania: \u201eJak sprawi\u0107, by gracze poczuli strach?\u201d<\/em> lub \u201eCzy da si\u0119 wprowadzi\u0107 niepokoj\u0105cy klimat grozy na sesji?\u201d<\/em>. Dzi\u015b wi\u0119c kr\u00f3tki przegl\u0105d sposob\u00f3w na osi\u0105gni\u0119cie tego efektu oraz s\u0142\u00f3w par\u0119 na temat jego wad, zalet, mo\u017cliwo\u015bci i ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Wampiry bez z\u0119b\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy od kilku prostych obserwacji. Po pierwsze (i do\u015b\u0107 banalne), warto zapami\u0119ta\u0107: zdolno\u015b\u0107 prze\u017cywania strachu czy niepokoju przy obcowaniu z dzia\u0142ami kultury jest cech\u0105 bardzo, ale to bardzo indywidualn\u0105<\/strong>. Jedni nie s\u0105 w stanie ogl\u0105da\u0107 horror\u00f3w, gdy\u017c za bardzo si\u0119 boj\u0105, podczas gdy inni ich nie ogl\u0105daj\u0105, bo s\u0105 dla nich \u015bmieszne lub \u017cenuj\u0105ce. Co z tego wynika? To, \u017ce w Waszej kilkuosobowej dru\u017cynie mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 jednocze\u015bnie kto\u015b, dla kogo sesja b\u0119dzie faktycznie przera\u017caj\u0105ca, jak i kto\u015b, dla kogo ca\u0142e to \u201estraszenie\u201d b\u0119dzie najwy\u017cej zabawne, cho\u0107by\u015bcie stan\u0119li na g\u0142owie.  <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Po drugie, \u015brodki, jakimi dysponuje Mistrz Gry, s\u0105 do\u015b\u0107 ograniczone<\/strong>, je\u017celi chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 budowania konkretnego klimatu. W kinie widz odbiera wcze\u015bniej przygotowany i dopieszczony \u201espektakl\u201d aktorstwa, monta\u017cu, \u015bwiat\u0142a, efekt\u00f3w specjalnych itd. W RPG Mistrz Gry ma do dyspozycji g\u0142\u00f3wnie w\u0142asne s\u0142owa. No i kilka sztuczek, ale o nich p\u00f3\u017aniej… Poza dost\u0119pem do tak skromnego \u201erekwizytorium\u201d, przeciwko zbudowaniu okre\u015blonej atmosfery wyst\u0119puje zasadnicza idea gier RPG, czyli wsp\u00f3\u0142uczestnictwo graczy w rozwijaniu si\u0119 historii. Nawet najlepszy bajarz mia\u0142by trudno\u015b\u0107 z przestraszeniem swoj\u0105 opowie\u015bci\u0105 przy ognisku s\u0142uchaczy, gdyby co chwil\u0119 musia\u0142 pyta\u0107 ich o zdanie, a tym w\u0142a\u015bnie s\u0105 RPGi \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Przeciwko \u201eklimatowi grozy\u201d dzia\u0142a\u0107 mo\u017ce nie tylko fakt, \u017ce gracze nie s\u0105 biernymi odbiorcami wcze\u015bniej przygotowanej tre\u015bci, lecz tak\u017ce sama mechanika gry. Wyobra\u017amy sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej Mistrz Gry zrobi\u0142 absolutnie wszystko, co w jego mocy dla podbicia atmosfery w rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 w\u0142a\u015bnie fina\u0142owej scenie. W tle grzmi\u0105 organy i wal\u0105 b\u0142yskawice, a naprzeciwko dru\u017cyny staje sam ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci, diabe\u0142 wcielony, hrabia Dracula… a pierwszy rzut ko\u015bci m\u00f3wi, \u017ce \u201eupad\u0142 i sobie g\u0142upi ryj rozwali\u0142\u201d. Im wi\u0119ksze uda\u0142o Wam si\u0119 zbudowa\u0107 napi\u0119cie, tym wi\u0119ksza b\u0119dzie salwa \u015bmiechu, gdy dojdzie do takiej sytuacji (a zapewniam, \u017ce dojdzie!). B\u0119dzie to bowiem wygl\u0105da\u0107 jak scena z absurdalnej komedii z Chaplinem czy Benny Hillem, gdy w podnios\u0142ej chwili spadaj\u0105 komu\u015b spodnie…<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Straszymy, bo si\u0119 o was troszczymy!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czy da si\u0119 w takim razie w og\u00f3le osi\u0105gn\u0105\u0107 klimat, kt\u00f3ry sprawi, \u017ce nasza sesja b\u0119dzie faktycznie niezwyk\u0142a? To zale\u017cy od wielu zmiennych, ale przede wszystkim<\/strong> – od naszych umiej\u0119tno\u015bci jako Mistrza Gry, nastawienia graczy oraz tego, jaki cel w\u0142a\u015bciwie sobie stawiamy.
Om\u00f3wmy ten ostatni czynnik. Je\u017celi uznamy za najwa\u017cniejsze, aby gracze na naszej sesji poczuli si\u0119 faktycznie przera\u017ceni, to taki cel, nawet gdyby uda\u0142o si\u0119 go zrealizowa\u0107, nie wszystkim musi si\u0119 podoba\u0107. Nie wszyscy chc\u0105 i lubi\u0105 si\u0119 ba\u0107, niekoniecznie te\u017c po to przychodz\u0105 na sesj\u0119 (proponuj\u0119 ich wcze\u015bniej zapyta\u0107). Ponadto, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 wyj\u0105tkowo trudny do osi\u0105gni\u0119cia, gdy\u017c dzia\u0142a\u0107 przeciwko naszym zamiarom b\u0119d\u0105 wszystkie wskazane wy\u017cej czynniki.<\/p>\n\n\n\n

Moj\u0105 propozycj\u0105 jest przeformu\u0142owanie celu tak, by podstawowe cechy gier RPG dzia\u0142a\u0142y na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107<\/strong>, a nie przeciwko nam! Ju\u017c m\u00f3wi\u0119, co mam na my\u015bli. Skoro RPG polega na tym, \u017ce gracze bior\u0105 aktywny udzia\u0142 w historii, to tworzenie \u201egrobowej atmosfery\u201d proponuj\u0119 uzna\u0107 za cel co najwy\u017cej drugorz\u0119dny, w pierwszej kolejno\u015bci skupi\u0142bym si\u0119 na aktywizacji graczy, a wi\u0119c zaanga\u017cowaniu ich w histori\u0119. Je\u017celi gracze b\u0119d\u0105 mieli co robi\u0107 na naszej sesji i uda si\u0119 wzbudzi\u0107 ich zainteresowanie, a za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 to wszystko dzia\u0142o w atmosferze zagro\u017cenia ze strony tajemniczych si\u0142 z innego \u015bwiata, to jest szansa, \u017ce si\u0119 im ta atmosfera udzieli. Je\u017celi za\u015b b\u0119d\u0105 znudzeni, to na niewiele zdadz\u0105 si\u0119 najbarwniejsze nawet opisy i najbardziej przera\u017caj\u0105ce motywy.<\/p>\n\n\n\n

W moim przekonaniu groza nie jest nigdy celem samym w sobie, dlatego maj\u0105c w pami\u0119ci r\u00f3\u017cnice indywidualne mi\u0119dzy graczami i to, \u017ce RPGi s\u0105 zwykle nieprzewidywalne, staram si\u0119 po prostu pisa\u0107 anga\u017cuj\u0105ce graczy scenariusze, ewentualnie dodaj\u0105c \u201eelementy grozy\u201d. To znaczy – osadzam akcj\u0119 w realiach, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 takiemu klimatowi lub dodaj\u0119 pewne \u201estraszaki\u201d, a wi\u0119c motywy, kt\u00f3re mog\u0105, ale nie musz\u0105 wywo\u0142a\u0107 wra\u017cenia niepokoju. Budowanie atmosfery ma wi\u0119c s\u0142u\u017cy\u0107 lepszej zabawie i u\u0142atwia\u0107 wczucie si\u0119 graczom, a nie by\u0107 dla nich obowi\u0105zkiem.<\/p>\n\n\n\n

Zwykle stawiam te\u017c na aspekty \u201eprzygodowe\u201d, tak, by gracze mieli odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 ciekawych aktywno\u015bci i wyzwa\u0144, co sprawia, \u017ce je\u017celi wczucie si\u0119 w mroczny klimat danej opowie\u015bci nie jest mocn\u0105 stron\u0105 ekipy, z kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0119 gra\u0142, to nic z\u0142ego si\u0119 nie dzieje i sesja nadal mo\u017ce by\u0107 ciekawa. Przy takim podej\u015bciu, je\u017celi wydarzy si\u0119 co\u015b absolutnie komicznego (jak z wcze\u015bniejszego przyk\u0142adu z Dracul\u0105), to nie rujnuje to sesji, bo \u201epowaga sytuacji\u201d nie jest istot\u0105 ca\u0142ej rozgrywki, a co najwy\u017cej pewn\u0105 dodatkow\u0105 \u201eatrakcj\u0105\u201d, kt\u00f3ra w jednej scenie jest, a w drugiej niekoniecznie.<\/p>\n\n\n\n

Warto te\u017c u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce wra\u017cenia Mistrza Gry mog\u0105 odbiega\u0107 od wra\u017ce\u0144 graczy. Wiele razy zdarzy\u0142o mi si\u0119, \u017ce w trakcie sesji fabu\u0142a strasznie si\u0119 w moim odczuciu wlecze lub, \u017ce jaka\u015b scena jest niedopracowana i nudna, a gracze, widz\u0105c to wszystko z w\u0142asnej perspektywy, m\u00f3wili p\u00f3\u017aniej, \u017ce to w\u0142a\u015bnie im si\u0119 podoba\u0142o! Je\u017celi wi\u0119c wydaje si\u0119 Wam, \u017ce nie osi\u0105gn\u0119li\u015bcie zamierzonej atmosfery danej sceny, nie jest wcale powiedziane, \u017ce gracze nie b\u0119d\u0105 jej wspomina\u0107 jako w\u0142a\u015bnie bardzo klimatycznej i intryguj\u0105cej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z kronik Mistrza Gry<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po tych wszystkich og\u00f3lnych wywodach przejd\u017amy do bardziej szczeg\u00f3\u0142owych wskaz\u00f3wek, co mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce sesja jednak nabierze klimatu rodem z opowie\u015bci niesamowitych E. A. Poego czy H. P. Lovecrafta. Miejmy jednak na uwadze, \u017ce efekt mo\u017ce by\u0107 wr\u0119cz przeciwny i atmosfera zostanie zrujnowana. Mam kilka obserwacji na ten temat, ale podkre\u015blmy jeszcze raz<\/strong> – wiele zale\u017cy tu od indywidualnych preferencji i do poni\u017cszych wskaz\u00f3wek nale\u017cy podej\u015b\u0107 z w\u0142asnym wyczuciem. Oto moje wnioski z prowadzenia sesji w klimacie horroru:<\/p>\n\n\n\n

1. Wi\u0119cej flak\u00f3w nie oznacza wi\u0119kszej grozy!
<\/strong>Wydaje si\u0119, \u017ce prost\u0105 pokus\u0105 stoj\u0105c\u0105 zar\u00f3wno przed Mistrzami Gry, jak i filmowymi scenarzystami jest po prostu \u201eilo\u015bciowe\u201d zwi\u0119kszenie element\u00f3w mog\u0105cych wywo\u0142ywa\u0107 strach w odbiorcy. W typowych horrorach klasy B odbywa\u0142o si\u0119 to cz\u0119sto przez dodawanie bryzgaj\u0105cej krwi, walaj\u0105cych si\u0119 flak\u00f3w czy pourywanych g\u0142\u00f3w. W RPG Mistrz Gry mo\u017ce wpa\u015b\u0107 na pomys\u0142, \u017ce im bardziej makabryczny i obrzydliwy b\u0119dzie opis sceny, tym lepiej. Niestety nic z tego! Takie opisy mog\u0105 szybko zacz\u0105\u0107 budzi\u0107 poirytowanie i (o ile nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z nimi nic szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cego) nie poprawi\u0105 one specjalnie klimatu sesji. <\/p>\n\n\n\n

2. Realna atmosfera odzwierciedla t\u0119 w \u015bwiecie fikcji.
<\/strong>Na wywo\u0142anie odpowiedniego nastroju wp\u0142ywa zar\u00f3wno to, co dzieje si\u0119 w wyobra\u017conym \u015bwiecie gry, jak i to, co dzieje si\u0119 w pomieszczeniu, w kt\u00f3rym odbywa si\u0119 sesja, dlatego jego wystr\u00f3j mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 graczom wczucie si\u0119 w klimat rozgrywki. Najprostsze do zorganizowania s\u0105 oczywi\u015bcie \u015bwiat\u0142o <\/strong>i muzyka<\/strong>. Odpowiednio dobrany podk\u0142ad muzyczny mo\u017ce poprawi\u0107 wra\u017cenia z gry – warto wi\u0119c przejrze\u0107 soundtracki najlepszych dreszczowc\u00f3w w historii kina i zobaczy\u0107 czy b\u0119d\u0105 one pasowa\u0142y do Waszej sesji. Ja wykorzystywa\u0142em te\u017c muzyk\u0119 ch\u00f3raln\u0105 z gier, takich jak „Alone in The Dark” z 2008 czy „Hitman: Blood Money”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Je\u017celi chodzi o o\u015bwietlenie, to przygaszone \u015bwiat\u0142o czy \u015bwiece s\u0105 dobrym wyborem. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce sesja cz\u0119sto trwa kilka godzin i wymaga mi\u0119dzy innymi odczytywania wynik\u00f3w rzut\u00f3w ko\u015bci i informacji z kart postaci. Je\u017celi wi\u0119c chcecie u\u017cy\u0107 \u015bwiec, to musi by\u0107 ich odpowiednia ilo\u015b\u0107 lub jakie\u015b dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a, inaczej granie w p\u00f3\u0142mroku stanie si\u0119 zwyczajnie m\u0119cz\u0105ce! Ja\u015bniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a s\u0105 lampy naftowe, jednak nafta, zapa\u0142ki i papier na stole mog\u0105 r\u00f3wna\u0107 si\u0119 prawdziwemu horrorowi! Uwa\u017cajcie wi\u0119c, by nieokie\u0142znane p\u0142omienie pozosta\u0142y jedynie w \u015bwiecie gry!
Inne mo\u017cliwo\u015bci do wykorzystania, to przebrania i rekwizyty, a je\u015bli chodzi o te drugie, to zapraszam do przeczytania mojego tekstu \u201eSkrzynia Mistrza Gry\u201d<\/a><\/strong> r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pnego na blogu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
KUP TERAZ<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

3. Ucieczka straszy bardziej ni\u017c walka.
<\/strong>Prawid\u0142owo\u015bci\u0105 znan\u0105 z wielu gier typu survival-horror jest to, \u017ce gracz bardziej boi si\u0119, kiedy musi ucieka\u0107<\/strong> lub ukrywa\u0107 si\u0119 przed swoim przeciwnikiem, a nie z nim walczy\u0107. Kiedy mo\u017cemy odstrzeli\u0107 naszego przeciwnika, przestaje on robi\u0107 takie wra\u017cenie, bo to my mamy si\u0142\u0119, a nie on! Dobrym przyk\u0142adem na to jest gra \u201eAlien Isolation\u201d, gdzie pocz\u0105tkowo musimy kry\u0107 si\u0119 po szafkach, a w pewnym momencie zyskujemy dost\u0119p do broni i mo\u017cemy stawi\u0107 czo\u0142o Xenomorfowi.
Ten aspekt wymaga jednak od Mistrza Gry wi\u0119kszego przemy\u015blenia, gdy\u017c w RPG mamy dru\u017cyn\u0119, a nie pojedynczego gracza, wi\u0119c ukrywanie si\u0119 wszystkich naraz mo\u017ce spraw\u0119 komplikowa\u0107. Po drugie, chcemy zwykle, by ostatecznie dosz\u0142o do jakiej\u015b konfrontacji, kt\u00f3ra to b\u0119dzie rozwi\u0105zaniem fabu\u0142y. Mo\u017cna rozegra\u0107 to na r\u00f3\u017cne sposoby. Jednym z nich mo\u017ce by\u0107 pocz\u0105tkowa ucieczka bohater\u00f3w, po kt\u00f3rej nast\u0119puje \u015bledztwo, w wyniku kt\u00f3rego dru\u017cyna zyskuje informacje pomagaj\u0105ce w pokonaniu dotychczas niezwyci\u0119\u017conego przeciwnika.
Je\u017celi jednak chcemy, by gracze ukryli si\u0119 przed danym zagro\u017ceniem, warto odpowiednio zakomunikowa\u0107 skal\u0119 wyzwania. O ile konieczno\u015b\u0107 unikania jakichkolwiek kontakt\u00f3w z przedwiecznymi jest jasna dla starych wyjadaczy \u201eZewu\u201d, to ci do\u015bwiadczeni w systemach, w kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 problem\u00f3w rozwi\u0105zuje si\u0119 machaj\u0105c mieczem, mog\u0105 nie wiedzie\u0107 od razu, czego od nich oczekujemy.<\/p>\n\n\n\n

4. Otch\u0142anie szale\u0144stwa!
<\/strong>Dobrym motywem do wykorzystania przez Mistrza Gry jest znany z prozy Lovecrafta i wprowadzony do mechaniki Cthulhu koncept utraty poczytalno\u015bci<\/strong>. Mo\u017cemy jednak bardziej si\u0119 tu wysili\u0107 i wykorzysta\u0107 fakt, \u017ce gracze wiedz\u0105 o \u015bwiecie gry dok\u0142adnie to, co im powiemy. \u0141atwo wi\u0119c zmyli\u0107 ich odno\u015bnie tego, co dzieje si\u0119 rzeczywi\u015bcie, a co jest tylko wytworem rozchwianych umys\u0142\u00f3w ich bohater\u00f3w. Je\u017celi dru\u017cyna po\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 spa\u0107, a na stra\u017cy zosta\u0142 tylko bohater bliski szale\u0144stwa, mo\u017cemy opowiedzie\u0107, \u017ce s\u0142yszy zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 kroki lub widzi jakie\u015b podejrzane cienie, kt\u00f3re znikn\u0105, gdy b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 obudzi\u0107 pozosta\u0142ych. Mo\u017cemy te\u017c opisa\u0107 graczowi, \u017ce widzi, jak przeciwnik dru\u017cyny, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 we wcze\u015bniejszej cz\u0119\u015bci scenariusza, podkrada si\u0119 do obozowiska z broni\u0105 w r\u0119ku. Je\u015bli raz czy dwa sk\u0142onimy graczy do strzelania do majak\u00f3w lub odb\u0119d\u0105 oni rozmow\u0119 z kim\u015b, kto by\u0142 tylko halucynacj\u0105, mog\u0105 dosta\u0107 ca\u0142kiem niez\u0142ej paranoi \ud83d\ude42 Ob\u0142\u0119d jest wi\u0119c pot\u0119\u017cnym narz\u0119dziem w r\u0119ku Mistrza Gry, wa\u017cne jednak, by go nie nadu\u017cywa\u0107, bo rzeczywi\u015bcie gracze powariuj\u0105!<\/p>\n\n\n\n

5. Cienie we mgle
<\/strong>Mo\u017cliwo\u015bci\u0105 subtelnego postraszenia dru\u017cyny (w przeciwie\u0144stwie do tej opisanej w punkcie pierwszym) jest pokazywanie im tylko delikatnych \u015blad\u00f3w obecno\u015bci przeciwnik\u00f3w czy mrocznych si\u0142, z kt\u00f3rymi si\u0119 mierz\u0105. Zanim dojdzie do ostatecznej konfrontacji jest wskazane, by gracze natkn\u0119li si\u0119 na niepokoj\u0105ce i tajemnicze przejawy dzia\u0142alno\u015bci swego wroga. Mog\u0105 to by\u0107 jakie\u015b \u015blady zbrodni, s\u0142yszalne kroki na korytarzu lub cie\u0144 migaj\u0105cy w oknie. Niepewno\u015b\u0107 wzbudza zainteresowanie, a wra\u017cenie obecno\u015bci nieznanych si\u0142 wzmaga niepok\u00f3j. Jak pisa\u0142 Lovecraft: \u201enajsilniejszym rodzajem strachu jest strach przed nieznanym<\/strong>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Gracze pewnie zechc\u0105 nieraz sprawdzi\u0107, kto ich obserwuje – czasem mo\u017cna nagrodzi\u0107 ich czujno\u015b\u0107 daj\u0105c im dodatkow\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 w postaci odkrytego \u015bladu, a czasem skorzysta\u0107 z punktu sz\u00f3stego, tak, by nakierowa\u0107 ich podejrzenia na bogu ducha winnego przechodnia…<\/p>\n\n\n\n

6. Odniesienia do \u015bwiata gry
<\/strong>Dodatkowym smaczkiem mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne odniesienia charakterystyczne dla \u015bwiata<\/strong>, w kt\u00f3rym gracie. Je\u017celi Wasza sesja ma miejsce w Starym \u015awiecie, to najstraszniejsze rzeczy powinny dzia\u0107 si\u0119, gdy oba ksi\u0119\u017cyce Morrslibe i Mannslieb s\u0105 w pe\u0142ni, a wi\u0119c w Hexensnacht (noc czarownic) lub Geheimnisnacht (noc tajemnic). Natmiast, je\u017celi jest to \u015bwiat inspirowany naszym, to w gr\u0119 wchodz\u0105 prastare obyczaje – jak celtyckie Beltaine, germa\u0144ska Noc Walpurgii, czy s\u0142owia\u0144skie Dziady. W takiej sytuacji akcja mo\u017ce dzia\u0107 si\u0119 w okolicach miejsc znanych z legend i literatury, takich jak g\u00f3ra Brocken w Niemczech czy szczyty \u0141ysej G\u00f3ry lub \u015al\u0119\u017cy w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

7. Odniesienia literackie<\/strong>
Dodajmy na koniec, \u017ce doskona\u0142\u0105 kopalni\u0105 inspiracji i przera\u017caj\u0105cych motyw\u00f3w s\u0105 oczywi\u015bcie filmy i gry, ale przede wszystkim literatura! Warto zapozna\u0107 si\u0119 nie tylko z opowiadaniami wymienionych tu ju\u017c Lovecrafta i Poego, ale tak\u017ce R. L. Stevensona („Doktor Jekyll i pan Hyde”) czy H. G. Wellsa („Wyspa doktora Moreau”). Je\u017celi chodzi o polskich autor\u00f3w, to prawdziwym kompendium na temat wiedzy tajemnej s\u0105 przygody Reinewana opisane przez A. Sapkowskiego w Trylogii Husyckiej. Ostatnio te\u017c wra\u017cenie na mnie zrobi\u0142 opis przejazdu Bohuna i Horpyny przez Czarci Jar i dotycz\u0105ce spotka\u0144 z upiorami zabobonne opowie\u015bci kozak\u00f3w z \u201eOgniem i mieczem\u201d. Jak zatem wida\u0107 – \u017ar\u00f3de\u0142 nam nie brakuje, wi\u0119c przegl\u0105daj\u0105c dobr\u0105 literatur\u0119 a\u017c chce si\u0119 zacytowa\u0107 Kurtza: \u201eZgroza! Zgroza!\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Truciciel<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia: Freepik<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielu pocz\u0105tkuj\u0105cych Mistrz\u00f3w Gry, chc\u0105cych poprowadzi\u0107 sesje w systemach, takich jak Zew Cthulhu, \u015awiat Mroku czy po prostu wple\u015b\u0107 elementy horroru do innego systemu, zadaje sobie pytania: \u201eJak sprawi\u0107, by gracze poczuli strach?\u201d lub \u201eCzy da si\u0119 wprowadzi\u0107 niepokoj\u0105cy klimat grozy na sesji?\u201d. Dzi\u015b wi\u0119c kr\u00f3tki przegl\u0105d sposob\u00f3w na osi\u0105gni\u0119cie tego efektu oraz s\u0142\u00f3w par\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1309,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-1299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik-mistrza-gry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1299"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1299"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1411,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1299\/revisions\/1411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rgfk.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}